IJzerhard – Verbena bonariensis; standplaats, bloei, stengel en blad

IJzerhard
IJzerhard – Verbena bonariensis

IJzerhard of Verbena bonariensis is een groenblijvende plant met lila gekleurde bloemen.

Met ons klimaat heeft IJzerhard in een strenge winter bescherming nodig. Je kunt de voet van de plant met stro afdekken. Het kan zijn dat de plant een strenge winter niet overleeft, maar IJzerhard zaait zich zodanig uit, dat de plant nooit verloren gaat.

Het plantje groeit in het voorjaar van niets tot een hoogte van 1,5 tot 2 m. Hoe zonniger hij staat, hoe hoger hij wordt. Verbena bonariensis is een goede weefplant om beplanting aan elkaar te weven. Omdat de plant zo transparant is, kan hij ook goed vooraan in een border staan, ondanks zijn hoogte. IJzerhard komt het mooist uit als het in grote groepen is geplant. Je kunt ongeveer 9 planten per vierkante meter planten.

Verbena bonariensis  is een langbloeiende plant die  veel vlinders en bijen trekt. Het zijn goede snijbloemen. Aan het eind van de winter is het plantje vanzelf afgestorven boven de grond.

Standplaats Verbena bonariensis

De plant staat graag in de zon. Hij heeft een voorkeur voor vochtige grond, die humusrijk is of uit lichte kleigrond bestaat. De grond moet wel waterdoorlatend zijn. Bij ons staat de plant in zandgrond, met humus en daar doet hij het ook goed in.

Bloei IJzerhard

button
De plant bloeit langdurig van juni t/m oktober met violet lila bloemschermen. In de schaduw ziet de kleur er weer anders uit, meer lavendelblauw. Ik laat de stengels altijd aan de plant zitten, er komen altijd weer leuke kleine vogeltjes op af, om zaadjes en insecten te pikken.

Stengel en blad

Verbena bonariensis heeft een harde, vierkante stengel. Vandaar de naam IJzerhard. De stengel en ook de blaadjes zijn ruw behaard. De stengels zijn kaal en groeien rechtopstaand. Het blad, wat onderaan de plant zit, is lancetvormig en is grijs/ groen van kleur.

Kopen en planten

Het maakt bij IJzerhard niet veel uit of je de plant groot of klein aankoopt, het plantje groeit snel en zal hetzelfde jaar nog gaan bloeien.
De plant oogt erg iel als je er maar één plant. Het is aan te raden om een flinke hoeveelheid bij elkaar te plaatsen voor een mooi opvallend resultaat. Zorg zeker vlak na het aanplanten voor voldoende vocht in de grond.

Mijn ervaring

IJzerhard is een plant die eigenlijk in iedere tuin zou moeten staan. De plant combineert goed met allerlei andere tuinplanten en kan zowel voor- als achterin de border staan. Het is een gemakkelijk te houden plant, je moet hem alleen in de winter wat bescherming geven.

Lastig voor sommigen kan zijn het feit dat de plant zich uitzaait. Overal kun je nieuwe kleine plantjes tegenkomen. Ik vind dit zelf juist erg prettig, want ze zijn gemakkelijk uit de grond te trekken en je kunt ze zo weer op een andere plek in de tuin planten.

De bloemen trekken veel vlinders, wat ik persoonlijk erg leuk vind!

Lees verder
Print Friendly, PDF & Email

46 Comments

  • Sabine
    maart 10, 2012 @ 1:43 pm

    Hoi, ik heb vorig jaar de verbanas in de tuin geplant. Hij heeft gebloeid, maar helaas de winter niet overleefd. Wat te doen? Stengels boven de grond afknippen of met wortel en al verwijderen?

    • Willemien
      maart 11, 2012 @ 10:39 am

      Hoi Sabine, ik zou de stengels afknippen een paar centimeter boven de grond. Het kan zijn dat ze later in het voorjaar toch nog gaan uitlopen ( al hebben we dit jaar wel een erg koude winterperiode achter de rug).

  • Sabine
    maart 11, 2012 @ 5:21 pm

    DaNkjewel voor je (snelle) reactie 😉

  • Derk Jan
    augustus 17, 2012 @ 11:45 am

    Hoe is het uiteindelijk afgelopen? Ik heb ze zojuist ook geplant!

  • oktober 15, 2012 @ 8:01 am

    dag willemien,
    wat wordt er verstaan -in ’n kleine stadstuin en of/balkon -onder:
    “in de winter wat beschermen”wat kan ik hiervoor het best gebruiken”
    vriendelijke groet,
    theresia

    • oktober 17, 2012 @ 6:09 pm

      Hoi Theresia
      Je kunt de plant bijvoorbeeld afdekken met wat stro of een rieten mat, of met veel boomblad waar je een laag compost overheen legt om wegwaaien te voorkomen.
      Succes ermee.
      Groetjes, Willemien

  • peter van der vliet
    oktober 28, 2012 @ 1:47 pm

    Hoi, inderdaad na winter niet verwacht, maar toch liepen ze weer uit (evenals sslvia uliginosa); woon wel in Zeeland

  • Blanche
    april 6, 2013 @ 8:37 am

    Hallo Willemien,
    Ik heb van iemand zaad gekregen van de verbena. Hoe en wanneer kan ik dat het beste zaaien?
    Groet, Blanche

    • april 6, 2013 @ 9:40 am

      Hallo Blanche,
      Ik heb daar zelf helaas geen ervaring mee, dus weet het niet te vertellen. Weet iemand anders het te vertellen?
      Groeten, Willemien

      • Ad
        juli 12, 2014 @ 3:50 pm

        In de natuur valt het zaad gewoon op de grond, wanneer ontkiemd het dan …….. afwachten met andere woorden, probeer het eens als het zaad rijp is te zaaien in een kistje of een piepschuim bak. Misschien komen er wel plantjes op en zet ze uit ter plaatse als ze goed handteerbaar zijn. Waarom moeten wij altijd op het zaadzakje kijken wanneer we het zaaien moeten. Proberen is leren.

        • Jos van Beek
          juni 27, 2016 @ 10:18 am

          Rustig afwachten in het voorjaar, en vooral niet schoffelen in het gebied rondom de plant(en).
          Rond Pasen piepen de plantjes in groten getale boven de grond uit, Ik neem ze op, zet ze in potjes bij elkaar, en heb zo heel veel nieuwe planten voor de rest van het jaar.

  • december 31, 2013 @ 2:37 pm

    Hoi, kan iemand mij vertellen waar ik deze plant kan verkrijgen?
    groetjes, Petra

    • december 31, 2013 @ 3:46 pm

      Hallo Petra, ze zijn in ieder geval te bestellen via de groene knop ‘Koop deze plant’. Verder zie je ze in het voorjaar meestal volop bij tuincentra. Het hangt er natuurlijk wel vanaf wat er bij u in de buurt is.

  • Loes
    maart 17, 2014 @ 8:19 pm

    Dag Willemien.
    Leuk deze site tegen te komen op zoek naar een antwoord op mijn vraag.
    Deze winter zijn mijn Verbena Bonariensis heel goed doorgekomen. Zo goed dat ze al aan het uitlopen zijn. Niet van onder uit maar meer vanuit de lange stengels die ik altijd laat zitten in de winter. Omdat ik het zonde vond die uitlopers te verwijderen heb ik de stengels terug geknipt tot zo’n 40-50 cm.
    Ik twijfel nu of ik er beter aan doe ze toch tot even boven de grond terug te knippen.
    Wat zou jij doen?

    • maart 17, 2014 @ 8:42 pm

      Grappig, ik stond van het weekend mezelf de zelfde vraag te stellen… Ik denk dat ik ze toch ga afknippen,ze groeien er snel genoeg voor.

      • Loes
        maart 18, 2014 @ 10:47 am

        Wat is dit leuk Willemien. Bedankt voor je snelle antwoord. Dit is voor het eerst dat ik een vraag via een plantensite stel.
        Ik ga deze mogelijkheid onthouden 😉
        Groetjes van loes.

    • An
      maart 30, 2019 @ 10:19 am

      Bij ons heeft de verbena wit op de stengels en blad, dat is ,n schimmel. Wat kan ik dar aan doen?

  • Brigitta
    juni 19, 2014 @ 11:50 am

    Kan de Verbena ook in een pot/mand geplaatst worden?

  • juli 5, 2014 @ 6:45 pm

    Hallo Willemie,

    Wanneer mag je de verbena snoeien en moet dit laag aan de grond of halverwege stengel?

    Groetjes Truus

    • juli 7, 2014 @ 2:28 pm

      Beste Truus,
      In het voorjaar, als er nieuwe uitlopers beginnen te komen kunnen de oude resten net boven de nieuwe uitlopers worden weggeknipt.Dit zal veelal vrij laag bij de grond zijn.

  • Jacqueline
    maart 25, 2015 @ 3:35 pm

    Hallo,
    zou je mij kunnen vertellen wanneer de verbena uiterlijk uit kan gaan lopen? En is dit duidelijk zichtbaar?

    • maart 26, 2015 @ 8:42 am

      Bij mij is een enkel plantje nu weer aan het uitlopen, maar de meeste nog niet. Nog even geduld. Je ziet duidelijk nieuwe blaadjes en steeltjes komen.

  • Lida
    september 4, 2015 @ 10:01 am

    Hallo Willemien,
    wat een leuke website! Weet je of je een Verbena Bonariensis ook kan scheuren? Het is best een grote plant geworden en ik wil op een andere plek ook zo een neerzetten.
    groet,
    Lida

    • oktober 9, 2015 @ 7:30 am

      Bedankt voor je compliment! Je kunt de plant als het echt een grote pol is in het voorjaar scheuren en uitplanten.
      Groetjes, Willemien

  • Anke
    april 5, 2016 @ 8:12 pm

    Ik heb de plant staan,maar is moeilijk om onkruid te verwijderen tussen de plant omdat die haakjes heeft en je armen openlegt. Is het aangeraden bodembedekkers tussen te planten?

    • april 15, 2016 @ 8:23 am

      Het is altijd mogelijk om er bijvoorbeeld Vinca tussen te planten. Bij ons in de tuin heb ik de plantjes best dicht bij elkaar staan, dan krijgt onkruid niet veel kans. Succes.

  • Mieke v.d. Steijn
    juni 26, 2016 @ 5:31 pm

    Door het noodweer is veel ijzerhard geknakt. Moet ik het tot boven de grond afknippen of onder de plaats waar hij geknakt is? En zal hij nogmaals bloeien denk je?
    Gr Mieke

  • Gavin Vree
    september 2, 2016 @ 11:16 am

    Mijn ervaring is dat je m bij de knak kunt afknippen. De plant komt wel weer opnieuw op. Bij mij is hij bij een harde wind weleens omgewaaid en op de scheve takken zijn de zijscheuten wederom recht omhoog gekomen tot ongeveer anderhalve meter. Het zijn sterke planten.

  • Sippy ten Brink
    september 12, 2016 @ 8:22 pm

    Dag Willemien.
    Wat een leuke site. Per toeval kwam ik er op, omdat ik vanmiddag op een prachtige (buiten)! plantenmarkt in Amsterdam op het Amstelveld aan het rondkijken was. Daar zag ik o.a.een prachtige verbana, een clematis en een ridderspoor. Ik ben dus wat gaan googelen. Vandaar dat ik op uw site terecht was.
    Nu hebben we een tuinhuis. En net een stukje grond weer vrijgemaakt voor wat nieuwe planten. Nu hebben mijn man en ik een verschil van mening. Hij wil in dat stukje omgespitte grond pas in het voorjaar wat zetten. Hij vindt het zonde van de planten, omdat die de winter niet overleven. Wat mij betreft zetten we er nu al wat moois is. Dan zien we vlg jaar wel hoe het opkomt. De vraag is dus, kan ik vlg week nog deze twee planten? Ik ben benieuwd naar uw antwoord.
    Ps: de ridderspoor skip ik maar. Ik wist niet dat deze plant zo ontzettend giftig was.
    Alvast bedankt voor uw reactie.

    • september 19, 2016 @ 9:38 am

      Clematis en Verbena kunnen nu nog prima geplant worden. Zorg wel dat de grond in deze droge tijd voldoende wordt natgehouden.

  • september 14, 2016 @ 1:01 pm

    Inderdaad een super plant ! Nu met deze hitte alle planten aan het uitdrogen zijn , blijft deze in volle glorie staan 😊.
    Alleen … bij hard waaien heeft hij bij de groei , in de lente , toch enkele steeltjes gebroken . Worden deze stengels harder en buigzamer met de jaren ??

    • september 19, 2016 @ 9:34 am

      De steeltjes kunnen inderdaad wel dikker en steviger worden, maar ook bij mij knakt er wel eens takje om. Deze plant is echt één van mijn grote favorieten!

  • Juul
    juli 10, 2017 @ 5:42 pm

    Mijn verbena heeft zich enorm uitgezaaid. Er was wel een halve m2 vol met piepkleine plantjes. Ik heb ze toen niet als verbena herkend en heb er veel weggehaald. Omdat ik toch niet helemaal zeker was dat het onkruid was heb ik er wel wat van laten staan en zie nu dat het verbena is.
    Mijn vraag is nu of ik ze oet uirdunnen. Ze staan zo dicht op elkaar dat ik bang ben dat ze niet sterk worden. Wat zal ik doen?

  • Marlies
    april 10, 2018 @ 9:48 am

    Mijn verbena, (ik heb er maar een in een grote pot, omdat ik maar een klein hofje heb) had vorig jaar schimmel.
    daarom heb ik m kort afgeknipt.
    ik zie vooralsnog niks gebeuren, maar nog even afwachten lijkt me .
    wat denken jullie?

  • RJ Esselbrugge
    april 18, 2018 @ 7:26 am

    Ik heb nu voor de tweede keer verbena in de tuin geplant. De eersten zijn de winter niet doorgekomen en nu de tweede polletjes wordt het blad opgevreten. Zie geen slakken en ook geen mieren wat kan hier de oorzaak van zijn.

    groet. Roeli.

  • Chiara
    april 20, 2018 @ 6:03 am

    Beste Willemien,
    We zijn nu eind April maar zie nog geen groen aan mijn Verbena’s. Hoe kan ik zien of ze de winter hebben overleefd.
    Zou ik dan al blad hebben gehad?

    Groeten

    • april 23, 2018 @ 2:47 pm

      Bij mij is er ook nog weinig te zien, maar begint vandaag net wat te komen. Nog even geduld hebben denk ik.

  • Jannie van Schouwen
    mei 8, 2018 @ 6:05 pm

    Hallo Willemien .
    Onze verbena heeft alleen nu nog houten stengels.. zie misschien 1 blaadje… doodgevroren misschien?

  • Jannie van Schouwen
    mei 8, 2018 @ 6:07 pm

    Heb ze trouwens in september wel verplaatst…
    Gr Jannie

  • Loltsje
    februari 20, 2019 @ 6:21 am

    Ik heb een vraag kan ik ze ook in bloempotten/bakken zetten ??
    Groet loltsje meester

  • Pim
    mei 11, 2019 @ 12:53 pm

    Is de bloem eetbaar (= decoratie gerechten)?

  • Adams
    oktober 11, 2019 @ 10:01 am

    nee

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.